۲ سال پیش

» آموزش مفاهیم اولیه کنترل پروژه (1)

تعریف مفهوم پروژه :

مجموعه اي از فعالیت ها كه جهت دستیابي به منظور یا هدف خاصي صورت پذیرد. پروژه ها شامل فعالیت هایي هستند كه در تاریخ هاي معين و با هزینه مشخص و با كیفیتي از پیش تعریف شده اجراء مي شود.

پروژه ها ممكن است شامل فعالیت هایي شوند كه مي بایست در بازه زماني مشخصي صورت پذیرند. مانند تعميرات اساسي واحد هاي پالایشگاهي و... . و بعضاً ممكن است یك بار توسط سازمان صورت پذیرد. مانند پروژه هاي عمراني و ساختماني و ... .

سازمان یك پروژه :

جهت دستیابي به اهداف از پیش تعیين شده پروژه ، مي بایست ، سازمانمنطبق بر نیازهاي پروژه تعریف گردد. این سازمان داراي منابع و امكانات لازم جهت اجراي پروژه مي باشد.( این منابع و امكانات به صورت ورودي به سازمان تزریق مي گردد.) سیاست ها و روش ها و برنامه هاي اجراي كار از جمله دیگر ورودي هاي سازمان تلقي مي گردد. در نظر داشته باشید كه امور مدیریت و كنترل نیز جهت تعیين و بررسي حسن اجراي داده هاي ورودي در سازمان تعریف مي گردد. طبعاً خروجي سازمان یك پروژه ، اهداف از پیش تعیين شده جهت پروژه مي باشد.

در نظر داشته باشید ، جهت كنترل نحوه پیشرفت پروژه، تعریف یك سیستم مناسب مي بایست دردستور كار قرار گيرد و ايجاد چنان (feedback) بازخور سیستمي ضروري به نظر مي رسد. در واقع با تشكیل سیستم این چنين مدیریت پروژه امكان تجزیه و تحلیل اطلاعات ، پیشرفت كارها و نحوه استفاده از منابع و امكانات و ... را در اختیار داشته و نسبت به ايجاد تغیيرات ، تصحیح و یا به سازي فرآیندها اقدام مي شود.

دوره هاي زماني یك پروژه :

تقسیم بندي زماني یك پروژه عموماً بستگي به نوع و طبیعت پروژه هایي كه برنامه ریزي مي شود دارد. به طور عام در یك پروژه ، چهار مرحله یا فاز مختلف قابل تعریف مي باشد :

١- فاز نظري

٢- فاز طراحي (فاز برنامه ریزي)

٣- فاز اجرا ء

۴- فاز پایاني ( نهایي)

١- فاز نظري : در این بخش كه به عنوان نقطه ي آغازي یك پروژه قلمداد مي گردد، شامل خواسته یا هدف یك مجموعه یا سازمان مي باشد. ممكن است پروژه در غالب یك نظریه به یك مجموعه ي سرمایه گذاري نیز ارائه گردد. به طور كلي این نظرات قبل از برنامه ریزي جهت اجراء مي بایست از نظر امكان پذیري و اقتصادي بودن در نظر داشته باشید (FS)(Feasibility Study). مورد مطالعه قرار گيرد فعالیت هاي اولیه طراحي در غالب جزئیات اجرائي پروژه قلمداد نمي گردد.

٢- فاز طراحي (برنامه ریزي) :

در این مرحله امور مربوط به پروژه از نظر سازمان و تشكیلات با مرحله اول تشابه زیادي دارد ولكن در این فاز به جزئیات پروژه و زیر فعالیت ها توجه خاصي مي گردد. به این شكل كه اطلاعات ما بين بخش هاي مختلف در حال رفت و آمد بوده و سعي مي شود بر حسب گردش اطلاعات و نظرات اخذ گردیده ، پروژه در غالب جامع تري برنامه ریزي گردد. مراحل لازم جهت اجراي یك پروژه معمولا شامل موارد زیر مي با شد :

١) بررسي گزارشات فاز یك

٢)تهیه نقشه هاي اولیه

٣) دریافت تاییدیه كارفرما

۴) تهیه نقشه هاي Detail

۵) انجام برنامه هاي لازم

۶) انجام سیاست هاي لازم در برگزاري پیمان

٧) اخذ تاییدیه كارفرما

٨) برنامه ریزي پروژه

٩) برگزاري مناقصه

١٠ ) تهیه نقشه هاي اجرایي

٣- فاز اجرائي :

پي از انجام فاز دوم پروژه تقریباً تمام فعالیت هایي كه در عمل مي بایست صورت پذیرد و مشخص شده و دیگر نیاز به تكرار آن ها نمي باشد، تمامي دستورالعمل هاي تعیين شده در این مرحله تایید و هدف عیين و انطباق پیشرفت (Execution Plan) هاي حاصل شده نسبت به برنامه تعریف شده ، تعیين و دستیابي به كیفیت از پیش تعیين شده و... مي باشد . در این فاز طبعاً سازمان پروژه انبساط بیشتري یافته و از نيروهاي اجرائي بیشتري بهره مند مي گردد و با توجه به ساخت و بازخور از پیش تعیين شده ، مدیریت اجرائي پروژه نیز اصلاح و یا به سازي فعالیت ها اقدام مي نماید.

۴- فاز پایاني :

در این مرحله كه به عنوان یك زیر پروژه نیز مي تواند اطلاق شود تمامي فعالیت ها طوري برنامه ریزي مي گردد كه بتوان پروژه را تحویل كارفرما نمود. بدیهي است كه این مطلب تماماً به فعالیت هاي صورت گرفته در مرحله اجرائي بستگي دارد.

وظایف مدیر پروژه :

فعالیت اصلي مدیر پروژه عبارتند از ايجاد هماهنگي لازم در اجراي فعالیت ها براي كاربرد مناسب منابع و امكانات جهت دستیابي به هدف نهایي پروژه. در این مقطع ايجاد هماهنگي ما بين ورودي ها و محدودیتهاي موجود از قبیل منابع انساني ، منابع مالي و محدودیت هاي زماني و... بسیار حائز اهمیت مي باشد.

معرفي روش هاي موجود در برنامه ریزي :

از جمله ابتدایي ترین روش هاي برنامه ریزي مي توان موارد زیر رانام برد :

١) نمودار گانت (Gantt Chart)

٢) روش مسير بحراني (Critical Path Method ) (CPM)

٣) روش ارزیابي و بازنگري پروژه ها ( Technique Project Evaluation & Review ) (PERT)

۴) روش هاي گرافیكي ارزیابي و بازنگري پروژه ها (Evaluation & Review TechniqueGraphical( GERT

١- نمودار گانت : (Gantt Chart)

ابتدایي ترین نمودارهاي در دسترس و تهیه شده توسط محققين جهت برنامه ریزي فعالیت هاي یك پروژه مي باشد. نمودار گانت توسط هنري گانت و فردریك تیلور ايجاد گردید. نمودارهاي فوق به صورت نمودارهاي میله اي افقي تقسیم مي گردد كه هر یك از میله ها بیانگر یك فعالیت و مدت زمان هر یك از فعالیت ها مي باشد. در نظر داشته باشید كه در این نمودارها روابط تقدم و تأخر (پیش نیاز و پس نیاز) نیز قابل در نظر گرفتن مي باشد. از اشكالات عمده نمودارهاي گانت عدم تفكیك صحیح و قابل دسترسي سریع در مورد زمان هاي انجام فعالیت ها و تقدم و تأخر فعالیت ها مي باشد. از دیگر موارد ضعف این نمودارها این مطلب است كه در صورتي كه یك یا چند تا از فعالیت هاي پروژه با تأخير انجام شود، به طور دقیق تأثير این تأخير در كل پروژه قابل درك نمي باشد.

٢- روش مسير بحراني : (CPM)

در ادامه پس از استخراج نقاط ضعف و قوت نمودارهاي گانت، محققين نسبت به ايجاد روش دقیق تري جهت برنامه ریزي پروژه ها اقدام نمودند. اصطلاحاً عنوان طولاني ترین مسير غير قابل كاهش رویدادها نام گرفت. این روش در ادامه روش تكنیك اصلي نام گذاري شد. (Major Sequence Technique) در ادامه این روش به عنوان روش مسير بحراني با ذكر بعضي تغیيرات نام گذاري شد.

٣- روش ارزیابي و بازنگري پروژه ها : (PERT)

این روش در ابتداي امر متكي بر رویدادهاي كلیدي پروژه مي باشد. به عبارتي با تعریف یك سري فعالیت ها در غالب milestone ها نسبت به كنترل شرایط پروژه اقدام مي گردد. این فعالیت ها یا milestone ها داراي زمان هاي اتمام معين در پروژه مي باشند.

تگ ها : آموزش آموزش مفاهیم کنترل پروژه کنترل پروژه مهندسی صنایع صنایع رشته صنایع

۰ نظر / ۱۳۰ بازدید